1 den 10 a kadar tüm boyutlar 15
içinde ,

BeğendimBeğendim SevdimSevdim Sinir BozucuSinir Bozucu HahaaHahaa MuhteşemMuhteşem Aman AllahımAman Allahım HüzünlüHüzünlü O ne lanO ne lan BilginçBilginç

1 den 10 a kadar tüm boyutlar

1 den 10 a kadar tüm boyutlar. Bu makalemizde bilinen ve teorik olarak varsayımlar üzerinde durulan tüm boyutları size anlatmaya çalışacağım. Evrende kaç boyut var dır diye sorarak başlamak gerekirse; Evrende kabul gören 10 tane boyut vardır.

Bilimsel olarak düşünmeye başladığımızda bizimkine paralel olan evrenlerde farklı gerçeklikler ya da buna benzer gerçeklikler yaşanabilir. Bunun yanında tek bir değişmeyen ve varsa tüm evrenlerde dahi sabit olan bir değer var “BOYUTLAR”. Bunu daha iyi anlayabilmek için aslında Yıldızlar Arası filmini izleyebilirsiniz.

Bu filmde farklı boyutlar zaman ve evren kavramları konu alınmıştır. Boyut nedir sorusuna değinecek olursak çok basit bir şekilde farklı yüzeylerin algılanması ile gerçekliği analiz etmemizi sağlayan bölümlenmiş bir formüldür de diyebiliriz bunun tam adını kestiremedim. Bir yandan aslında boyutlarla iç içe yaşadığımızın farkında olup olmadığınızı sormak isterim. Gündelik hayatımızda aslında biz 3. boyutta yada 3 boyutlu dünyada yaşıyoruz diyebiliriz.

Yani en, boy ve derinlik algımızın içerdiği evrende tüm cisimler için geçerli olan boyutta. Bu diğer boyutların olmadığı değil benim algı ve analiz kabiliyetimizin yetmediğinden dir diye not düşmek isterim. Zaten her şeyin sorumlusu olan bilim insanlarıdır bu 3 boyut dışında boyutların olduğuna inananlar. Hatta Süper sicim teorisi evrende farklı boyutların olabileceğini öngörüyor. Son yıllarda Hawking‘in 11. boyut teorisi gibi. Bu farklı yaklaşımlar evreni doğanın temel kuvvetlerine ve bütün temel parçacıklarına hükmederler. Şimdi aşağıda kısaca boyutlara değinelim. 1 den 10 a kadar tüm boyutlar

1. Boyut

1 boyut yada 1. boyut evrende sadece x eksenini temsil eder. Bunun en iyi tarifi düz bir çizgidir ve fazla bir özelliğe de sahip değildir. Fakat 1. boyut evrenin aynı zamanda başlangıcını da temsil etmektedir. Çünkü büyük patlamada evrenin ilk olarak 1 boyutlu olduğu varsayılmaktadır.

2. Boyut

1 boyuta 2 boyutu eklersek yani x eksenine bir de y ekseni (yükseklik) eklenirse ikinci boyut oluşur. Buna örnek kara dikdörtgen gibi şekiller elde ederiz. Yada eski atari oyunlarının 2 boyutlu hallerini düşünün onlarda birer örnek sayılırlar 🙂

3. Boyut

İlk iki boyuta z eksenini yani derinliği eklersek böylece 3 boyutu elde ederiz. Bu aracılıkla nesneye boyut kazandırırsınız. Buna basit bir örnek vermek gerekirse küpü ele alabiliriz. En boy ve yükseklik birleştiğinde dolayısıyla hacim ortaya çıkmış olur bu da nesneye kütle kazandırır. Bizim görsel ve dokusal algı evrenimiz bu boyutun sınırlarına yetebiliyor ancak. Bu 3 boyut dışında yer alan 7 boyut ise doğrudan anlaşılamazlar. Fakat evrendeki doğrudan etkisi ve gerçekliği algılanabilir. Bundan sonra devam eden boyutlara da teker teker bakalım.

4. Boyut

4 boyutun zaman olduğunu ve bilinen tüm maddenin herhangi bir noktada tüm özelliklerine hükmettiğini düşünüyorlar. 3 boyut boyunca nesneler zamana göre evrende bir boyut oluştururlar. Daha derinlere inildikçe boyutların birbiriyle etkileşimleri özellikle fizikçiler için oldukça alengirli konulardır.

5. Boyut

Süper sicim Teorisine göre 5. ve 6. boyutlarda muhtemel evrenleri oluştuğu düşünülmektedir. Eğer 5. boyuta doğru bakabilseydik, bizimkinden biraz farklı olabilecek yani bizimkinden benzerlikleri ve farklılıkların olabilecek muhtemel dünyalar paralel evrenler görebilirdik.

6. Boyut

6.  boyuta geldiğimizde muhtemel evrenlerin olduğu bir düzlem görebilirdik. Böylece bütün muhtemel boyutları kıyaslayabilir, bizimki gibi diğer evrenlerin başlangıç koşullarını(Büyük Patlama vb.) görebilirdik. Teoride 5. ve 6. boyutlara hükmedebilirseniz zamanda geriye veya geleceğe yolculuk yapabilirsiniz.

7. Boyut

7. boyutta ise farklı başlangıç koşullarına sahip muhtemel dünyalara ulaşım olanağınız olabilir. Oysa 5. ve 6. boyutlarda başlangıç koşulları aynıyken, sonraki hareketler farklıydı. Burada ise her şey zamanın en başından farklı gerçekleşiyor.

8. Boyut

8. boyuta geldiğimizde bu gibi her biri farklı başlangıç koşullarına sahip ve sonsuza kadar dallanan muhtemel evrenlerin muhtemel tarihsel düzlemine ulaşırdık. Bu nedenle bunlara sonsuzlar deniyor.

9. Boyut

9. boyuta geldiğimizde ise, farklı fizik kanunları ve başlangıç koşullarına sahip bütün muhtemel evren tarihlerini kıyaslayabilirdik.

10. Boyut

10. ve son boyutta ise hayal edilebilir her şey muhtemeldir. Bunun ötesi ise biz ölümlüler tarafından hayal edilemiyor ve boyutlara ilişkin doğal bir limit oluşturuyor.

İşte 4 boyuta göre bu 6 boyut algımızın dışında olsa da da Sicim Teorisi için. Normalde uzayda sadece 4 boyut algılayabilsek de küçük boyutların çok küçük bir yere sıkışmış olabileceği ya da bugünkü bugün dünyanın 3 boyutlu bir katman ve bir tabakaya denk geleceğiği ve bildiğimiz tüm yerlerin yerçekimiyle sınırlanmış olabileceği düşünülüyor. (Brane teorisi) Eğer ekstra boyutlar genişletildiysa diğer 6 boyut Calabi – Yau manifoldu şeklinde olabilir. Algımızın çok ötesinde evrenin çok başındaki oluşumumu etkileyebilir.

Boyutlar ve psikoloji ile alakalı enteresen bir makale hazırladık okumak için aşağıdaki karta tıklayabilirsiniz.

Bu nedenle bilim insanları evrenin başlangıcına teleskoplarını doğrultmuş durumdalar. Bu sayede diğer boyutların kainatın evrimini nasıl etkilediği anlaşılabilir. Her Şeyin Teorisi yani büyük birleştirme teorisinde evrenin 10 boyuta kadar olabileceğini düşünülerek parçacık fiziğindeki standart model ve yerçekimini varoluşu birleştirilmeye çalışılıyor. Kısacası bütün bilinen kuvvetlerin evrenimizle nasıl etkileştiği ve diğer muhtemel evrenlerin nasıl işlediği açıklanmaya çalışılıyor.

Kaynakça

https://livodi.com/kategori/bilim/astronomi/boyutlar-ve-paralel-evren

https://tr.wikipedia.org/wiki/Boyut

1 den 10 a kadar tüm boyutlar

Yazar Mehmet iPEK

Yükseldikçe küçülen bir uçurtma.
Bilgi güçtür, gücünü göster!

Cevap bırakın
  1. Sayın Mehmet Kardeşim; bilinen bilgileri tekrarlamak ve ‘tekrarın tekrarı’yla yetinmek kısır bir döngü yaratır. Tıpkı ‘Kulhu Allah’ ayetini ezberlemek ve lazım olduğunda yasak savmak babında tekrarlamak.Bir müddet sonra bilimden soğursunuz. Veya ben her şeyi biliyorum diyen cahil durumuna düşersiniz. Bu 10-11 boyutu anlatırken şahsen sizin hiç yorumunuz yok mu? Örneğin kozmik evrende sadece 3 uzay 1 zaman boyutları iş görürken öbür 7 boyut kaçıp dibe köşeye saklanmışlar. 0, 1, 2, 3 boyutu anlatıyor birde zamanı ekledikten sonra başlıyorsunuz ‘gak guk’ etmeye. Bir geometri kitabı alır ve işi Arşimet zamanına kadar bilimsel perspektifleri ile çalışırsanız ‘minicik minicik 7 boyut’ saçmalıklarından kendinizi kurtarırsınız. Bir matematikçi abiniz sıfatıyla yazdım, bağışlarsınız umarım. Kendi özgün varsayım ve öğretilerinizi geliştirmelisiniz diyorum şahsen. Saygı ve sevgilerimle. 10.08.2019

    • Merhabalar,

      Söyleminiz tıpkı bir dönemler bahsettikleri için deli yaftası yiyip bir asır sonrada söylemlerinin fizik dalında kabul edilmedi gibi oldu. Işte o adam 1 asır sonraya dili dışarıda bir resim bırakmıştır..

      Bilimin açıklayamadığı ama yinede görmezden gelemediği bir çok durumdan bir tanesidir, bir paradoks çıkartmaz ortaya..

      Saygılarımla, görüşleriniz için teşekkür edrim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir