Black Friday (Kara Cuma) Nedir? 15
içinde

Black Friday (Kara Cuma) Nedir?

Black Friday (Kara Cuma) Nedir?

Merhabalar, son bir iki yıldır çok daha fazla aktif bir şekilde Black Friday diye bir şeyler ortalıkta dönmeye başladı. Herkes muhakkak bir şekilde buna denk gelmiştir. Bazılarımız siyasi söylemlerde görmüş olabilir, bazıları da İslami bir bakış açısından değerlendirilirken karşılaşmış da olabilir. Bazıları iste E-ticaret platformlarında indirim dönemi olarak kampanya duyuruları sayesinden de görmüş olabilir. Bu makalemde size nedir bu Black Friday anlatmaya çalışacağım.

Yaptığım araştırmalar neticesinde kendi değerlendirmelerimden ve görüşlerimden arındırılmış bir şekilde sadece araştırma sonuçlarını aktaracağım belirtmek istiyorum. Bu konu ile ilgili görüşümü de ek olarak not şeklinde ekleyeceğim gibi görüş ve araştırma karıştırması yapmaktan özellikle uzak durmaya çalıştığımı belirtmek istiyorum. Şimdiden sizleri aydınlatacak bir makale olmasını temenni eder ve iyi okumalar dilerim.

Black Friday (Kara Cuma) Düşünülmesi Gereken Bir Hikaye!

Black Friday‘ın tam olarak tanımına ve anlamına geçmeden önce aslında üzerinde düşünülmesi gereken bir hikaye olduğunu belirtmek istiyorum. Çok ironi bir durumun nasıl da global bir furyaya dönüştüğünü anlayacaksınızdır. Fakat anlamaktan ziyade üzerinde özellikle düşünmemiz gerektiğin kanaatinde olduğumu da belirtmek istiyorum. Neden yaşıyoruz ya da neden yaşatıyoruz? Bunların cevabını da arayacağız, her ne olursa olsun bana göre aslında hikaye çok komik bir başlangıca sahip. Genel olarak ana fikrin değişmediğini aynı olduğunu ve aynı kaldığını hep birlikte göreceğiz.

Black Friday (Kara Cuma) Nedir?

Bildiğiniz üzere dünyanın tamamında yıl başı kutlamaları olmakta ve bazı ülkelerde inanış ile birlikte yıl başı bir bayram gibi karşılanmaktadır ve kutsiyeti bulunmaktadır. Biz Türklerde yıl başı nasıl sadece 31 Aralık ve 01 Ocaktan ibaret olsa da dışarıda işler aslında pekte böyle değil. Yıl başı bir çok ülkede kutsi ve özel sayılmakla birlikte bayram olarak değerlendirilmektedir. Tıpkı bizim, şeker, kurban bayramlarımız gibi düşünebilirsiniz.

İşte bu yıl başı bayramı durumuna yıl başı sezonu dedikleri bir kaç haftalık süreçten ibaret. Tamda bu yıl başı sezonunun bir kaç haftalık sürece ve bu sezonun ilk günü Black Friday olarak tanımlanıyor. Her ne kadar tanımlanıyor desem de aslında çıkış şekli ve amacı çok farklı. Yıl başı sezonunun açılışının ilk günü olarak sabitlenmiş bir durumda olan Black Friday şuan ki metası ile aynı olsa da anlayış ve anımsama şekli kısmen farklıydı.

Black Friday (Kara Cuma) Nasıl Ortaya Çıktı?

Black Friday’ın geçmişi sandığınız kadar yakın değil, ya da dini ile siyasi karıştırmaların altında ki gibi bir karşıtlık hareketi değil. Yukarı da da bahsettiğim gibi aslında çıkışı gayet komik sayılabilecek bir sıradanlığa sahip. İlk olarak Black Friday ABD’nin Philadelphia eyaletinde bir polis karakolunda ortaya çıkmıştır. 1938 civarlarında ki yıl başı sezonunda görev yapan polislerin kendilerince yetişemedikleri, yapamadıkları ya da yaptıkları, yoğunluk, stres ve aşırı çalışma tatilsizlik gibi durumların üzerine kurulmuştur. İşte o polisler bu yoğun iş durumuna Black Friday yani Kara Cuma demişlerdir. Aslında bu polislerin ortaya çıkardığı negatif bir söylemdir.

1950 yıllara kadar polis teşkilatı içerisinde artık Black Friday çok bilinen bir durum özelliğini kazanmıştır ve neredeyse bilmeyen yoktu ki bu halka ve tüccarlara da sıçradı. 1960’lardan sonra hızla halk arasında yerini edinmiş ve sonraki süreçte yavaş bir şekilde dünyaya doğru açılmıştır. Günümüzde ki bu halini aslında 1980’lerden sonra almıştır diyebilirim. Bizim gördüğümüz bildiğimiz ya da duyduğumuz gibi bir iki yıllık bir şey değildir.

Polisler tarafından negatif bir hal durum olarak kabul edilen ve servis edilen bu durum tüccarlar tarafından pekte iyi değildir. Çünkü ticaret yapan her kimse Black Friday günü çok tatmin edici paralar kazanabiliyorlardır. Böyle bir durumu negatiften pozitife çevirmek için ise bu günde büyük indirimler yapmaya ve yaptıkça yaygınlaştırmaya ve kazancı arttırmaya yönelik bir yol izlediler. Hal ne denli böyle gelişirse tüccarlar o denli kazanacaklardır. İşte polisler tarafından negatif bir durum olarak çıkartılan Black Friday tüccarlar tarafından pozitif bir duruma dönüştürüldü ve dünya ya da pazarlandı. Bu durumda tüccarların başarılı olduğunu söylemek pekte yanlış olmayacaktır.

Çünkü Black yani Kara deyimi hiç bir şekilde dünya insanlarında olumlu algılanmamaktadır. Kara Çarşamba Kara Perşembe mesela terör eylemlerinde Kara gün gibi. Hatta bir deyim de bunu tamamlıyor. Kara Gün Dostu

İşte bu yüzden 1990 sonlarına gelindiğinde insan algısının tamamen değiştiği de görülmüştür. Çünkü tüccarların bu olağan çalışması sonrası reklamlarda da Black Friday olarak kullanılmaya başlanılıyor ve artık o gün Black Friday olarak tescilleniyor. İsminden uzak bir ironiye sahip bir şekilde de insanların hayatında yer ediniyor.

 Black Friday (Kara Cuma) Ne İşe Yarar? Neler Oluyor?

Black Friday’ın evrim sürecini anlattıktan sonra ne işe yaradığına ve neler olduğuna bir bakalım. Black Friday artık bir alışveriş şenliği ve indirim şenliği olarak algılanıyor ve bu şekilde de servis ediliyor. İnsanlar artık büyük indirimlerin olduğu büyük alış verişlerin yapılabildiği bir şenlik olarak Black Friday’ı sadece hayatlarına değil zihinlerine de kazıyorlar. Oooo işte böyle alacağım, buradan bu kadar alacağım ya da aldım, şöyle mi yapsam ya da böyle mi yapsam vs vs.

Peki neler oluyor diye düşünmemekte elde değil aslında. Biraz mantık çerçevesinde olaya baktığınız zaman aslında ne denli büyük bir aktivite haline geldiğini anlayacaksınızdır. Bugün Black Friday’a uymayan tüccarlar geri kalmış olarak görülmekte ve tercih edilme oranı da azalmakta. İşte bu kısımda tüccarlarda yarış içerisine girmiş durumdalar. Hemen hemen bir çok alışveriş endeksli kuruluş bu günü değerlendirerek rakiplerinden geri kalmamaya çalışıyorlar. Çünkü Black Friday indirimi yapan mağazalar da buradan nasibini almakla kalmıyor otomatikmen reklamını da yaptırmış oluyor. Fısıltı gazetesi bu işte çok büyük rol oynadı ve oynamaya devam ediyor.

Tam da bu kısımda işte karşımıza o caf caflı reklamlar, kampanyalar ve tasarımlar çıkıyor. %80’e kadar indirime girmiş ürünler bulabiliyorsunuz. Hemde böyle etten püften ürünler değil sadece. Neredeyse tüm dünya markalarından tüm ufak markalara kadar Black Friday indirimlerine rastlayabilirsiniz. Bir çok pahalı ürünü de çok büyük indirimler ile alabilirsiniz. Bu durum da da insanlarımızın vahim durumları ortaya çıkmaktadır. Bknz;

Black Friday (Kara Cuma) Nedir? 16 Galeriyi görüntüle 5 resimler

Black Friday (Kara Cuma) Neden Böyle Davranıyoruz?

Neden böyle davranıyoruz? Çok basit aslında bu sorunun cevabı, çünkü bu bizim genetik kodlarımızda var. Nasıl yani genetik kodlarımızda olabilir ki diye sorabilirsiniz. Aslında biraz düşününce komik geliyor insana. Maalesef bundan binlerce yıl önce biz zaten bu şekilde dampinglerle yaşıyorduk. Avcı toplayıcı olduğumuz dönemde bile bir bizon sürüsü ya da olgunlaşmış meyvelerle dolu bir meyve ağacı bizim için gerçekten inanılmaz güzel bir kampanyaydı.

Çünkü her zaman bulamayacağımız dürtüsüne sahiptik, çok fazla rekabet vardı. O bizon sürüsünü aslanlar bizden önce avlayabilir ve sonrasında uzun bir dönem aç kalabilirdik. Yada o meyve ağacını şempanzeler bizden önce keşfedebilirdi ve biz yine aç kalabilirdik. Dolayısı ile bir meyve ağacı bulduğumuz zaman indirimde ki bir mağazaya girer gibi o ağaca daldık. Bir bizon sürüsü bulduğumuz zaman hiç affetmedik.

Nesiller boyunca sayısını bilmediğimiz kadar çok hayvanın neslini tükettik. Aslında tüketici bir topluluğuz biz insanlar olarak kendi tarihimizin en başından beri. İşte tam da burada makalemi sonlandırıyorum ve sizleri gerçek düşüncelerle baş başa bırakıyorum.

Mehmet iPEK

Black Friday (Kara Cuma) Nedir?

Yazar Mehmet iPEK

Yükseldikçe küçülen bir uçurtma.
Bilgi güçtür, gücünü göster!