Mutluluk Hormonu Nedir? 15
içinde ,

Mutluluk Hormonu Nedir?

Mutluluk Hormonu Nedir?

Biliyormuydunuz? Yaşadığımız bütün duyguların sorumlularının hormonlarımızın olduğunu? Evet yanlış duymadınız, vücudumuzda belirli hormonların salgılanması sonucu bütün duyguları yaşarız. Bazı hormonlar üzgün hissetmemizi sağlarken bazıları da mutlu olmamızı sağlar, bazıları depresyona bile sokabilir.

Beynimizde mutluluk veren beş ana kimyasal hormon bulunmaktadır. Bunlara kısaca bir başlık altında mutluluk hormonu denir. Başlıca mutluluk hormonları; Dopamin, oksitosin, serotonin, ghrelin, endorfin olarak öne çıkmaktadır. Bu hormonlar vücudumuzda üretilir ve ruh durumumuzu dahi etkiler. Bu hormonları hiç yamana atmayın. Fakat bu beş hormon dışında da mutluluğa yol açan hormonlar bulunmaktadır fakat en etkili olanlar ve mutluluk hormonu olarak anılan hormonlar bunlardır.

Mesela Endorfin’nin vücudunuzun doğal ağrı kesicisi olduğunu biliyormuydunuz? Ya da az miktarda serotonin salınımının uyku ve konsantrasyon eksikliğine yetmezmiş gibi deprosyona yol açabileceğini? Bir de dopamin var ki beynimizin haz kontrol merkezi gibidir.. Tabii ki vücudumuzun neşe kaynağı oksitosin’i de atlamamak gerekir. Çünkü siz neşelendikçe üretilen bir hormondur. Haz merkeziyle birlikte bu hormon aşk hormonu olarak da düşünülür.

Evet özetle duygularımızı ve hislerimizi hormonlarımızın kontrol ettiğini kısaca anlatmış oldum. Makalemin devamında bu hormonların ne işe yardıklarını ve etkiler bıraktığını ve daha fazla detayları ile sizlere anlatmaya çalışacağım. Fakat yine de bu açıklamaların bu makalede özet olarak geçtiğini belirtmek isterim. Merak ettiğiniz hormonun açıklamasının altındaki karta tıklayarak daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

| Serotonin (Uyku Hormonu)

Serotonin Hormonu aslında duygu ve davranış üzerinde etkili olan kimyasal bir habercidir diyebiliriz. Beyin hücrelerinin arasındaki kimyasal iletişimi sağlayan hormonlara serotonin (mutluluk hormonu) denir. Yeteri kadar salınım gerçekleştiği taktirde kişi üzerinde davranış ve ruh halinde olumlu etkiler oluşturur.Ve hatta öğrenme kabiliyetimizi, hafıza durumumuzu, sosyal ilişkilerimizi ve cinsel ilişkilerimizi olumlu olarak etkiler. Mutluluk hormonu olarak da adlandırılan serotonin tıp dilinde 5-hidroksitriptamin (5HT) olarak bilinir. Serotonin hormonu vücuttaki bir çok durumda (sıkıntı, depresyon, açlık, ağrıya fazla duyarlı olma gibi) gündeme gelir.

Yeteriz Serotonin

Beyin tarafından yeterli seviyede serotonin hormonu üretilmemesi halinde depresyon ve anksiyete başta olmak üzere bir çok sağlık sorunu oluşturabilir. Serotonin eksikliği yaşandığında ise ilk olarak duygusal değişimlerimizde çöküşler meydana gelir ve depresyona varan ağır süreçler geçirebiliriz. Hatta endişe, uyku bozuklukları (fazla ya da az uyuma) gözlemlenebilir. Vücudun uyku-uyanıklık döngüsünü ve sıcaklığını düzenleyen, mutluluk hormonlarıdır. Bir yandan kişinin iştahını düzenlediği gibi ağrı duyarlılığını da belirli ölçüde düşürür. Ruh halinizin iyi olmasını sağlayacağı gibi bir yandan da memnun olma hissi sağlar.

Bir takım yöntemler uygulayarak serotonin hormonu seviyesini arttırabilirsiniz. Serotonin, güneş ışığına maruz kalındığında, fazlasıyla karbonhidrat tüketildiğinde ve egzersiz, yoga, meditasyon yapıldığında ayrıca dengeli beslenme halinde doğal yollar ile salgılanabilir. Mesela her gün bir miktar güneşlenebilirsiniz. Güneş ışıkları vücuttaki serotonin ve sinir taşıyıcılarının üretiminden ya da sinir hücrelerini uygun birleştirmeden sorumlu dopamin sentezlerinde önemli rol oynayan en iyi D Vitamini kaynağıdır.

Günlük olarak egzersizler yapabiliriz, yürüyüş ve aerobik gibi aktiviteler de bulunabilirsiniz. Karbonhidrat bakımından zengin yiyecekler tüketmeniz, serotonon sentezi ve seviyesini yükseltir. Karabiber yaşamınızı heyecanlı hale getirebilir. Karabiber, sinir sitemini uyaran ve monoamin oksidaz(depresyondan sorumlu enzim) aktivitesini engelleyen bileşen olan piperiniçerir. Bu baharat, ayrıca serotonin seviyesini artırır. Masaj yaptırın bu yöntem, stres hormon seviyelerini azaltır ve dopamin ve serotoninhormon seviyelerini artırır.

Serotonin eksikliğinin tedavisinde daha çok bu hormonun üretimini uyaran anti-depresan ilaçlar reçete edilir. Bu ilaçlar kullanıldığında beyindeki serotoninin (mutluluk hormonunun) hücreler tarafından emilmesini engelleyerek vücutta daha fazla serotonin kalmasına yardımcı olur. Ancak tüm bu bilgilerin dışında hala bilim dünyasında kesin ve net olarak serotoninle depresyon durumunun arasındaki bağlantı çözülememiştir. Hangisinin azlığı ya da çokluğu diğerinin azlığını ya da çokluğunu etkiliyor tam olarak bilinmemektedir. İspatlanan tek gerçek depresyon hastalarından alınan örneklerle kandaki mutluluk hormonu ölçümleri yapıldığında diğer insanlara göre değerleri daha düşük çıktığı yönündedir.

Serotonin (Uyku Hormonu) Nedir?

| Dopamin (Ödül, Güven Hormonu)

Dopamin Hormonu’nun hayatımızda ki yeri aslında çok özeldir diyebilirim. Moraliniz bozuksa ya da çok üzülmüşseniz vücudunuzun Dopamin Hormonu’na ihtiyacı var demektir. Dopamin Nedir? Nasıl Arttırılır? Yazımda A’dan Z’ye Dopamin’i ele alıp size anlatmaya çalışacağım. Motivasyon açısında olmazsa olmazlar arasında yer alan Dopamin Hormonu fazla saldılandığı durumda ise tehlikeye yol açabiliyor. Kısaca beyin tarafından üretilen ve kendinize güvenmenizi sağlayan hormona Dopamin denir. Dopamin mutluluk hormonu olarak da adlandırılmaktadır. Mutluluk hormonların en temelleri arasında yerini almaktadır.

Bilimsel olarak C2H11NO2 şeklinde ifade edilen dopamin, beyinde sinir hücreleri arası iletişimde görevlidir. Beynimizde oluşan haz alma duygusunun sorumlusu Dopamin dir. Mesela yiyecek ya da seks gibi zevk veren aktivitelere yanıt olarak vücutta ki Dopamin Hormonu salınımı artar. Hoşnut olduğunuz bir şeyi yediğinizde, içtiğinizde veya yaptığınızda beyninizde dopamin salgılanır ve bunun sonucunda bir daha yapmanız için uyarılmış olursunuz.

Başka bir açıdan bakıldığın da ise dopamin eksikliği sonucunda ise kendinizi halsiz ve depresif hissedersiniz. Hatta yaşama karşı bile ilgisiz hissedebilirsiniz, işte dopamin bu kadar etkili mutluluğumuzda. En önemli fonksiyonu bu olmakla birlikte elbette başka fonksiyonları da vardır. Mutluluk hormonu olarak da bilinen bu kimyasal; hareket etme, öğrenme, konsantrasyon sağlama gibi günlük hayatta önemi yadsınamaz işlemlerin gerçekleştirilmesinde büyük bir rol almaktadır.

Düzenli olarak spor yapmak, sağlıksız besinlerden kaçınmak, dopamin hormonu salgısını artıran besinleri tüketmek, C vitamini bakımından zengin gıdalarla beslenmek, güneş ışığından yararlanmak, kendine bir hedef edinip ona ulaşmak için çalışmak, hobi edinip mutlu olduğu şeylerle meşgul olmak beyinde depomin salgılanmasını artıran en etkili yollardır.

Bu yazımızda dopamin düzeyini artıracak yöntemleri ve zayıflamaya yardımcı örnek dopamin diyetini okuyabilirsiniz. Peki, dopaminin mutlulukla ilgisi tam olarak nasıldır?

Dopamin (Ödül, Güven Hormonu) Nedir?

| Endorfin (Ağrı Kesici Hormonu)

Endorfin Hormonu aslında Endo ve Morfin kelimelerinden oluşmuş bir hormon ismidir. Kısaca Endo; insan vücudunda yer alan bazı hormonların genel olarak adıdır. Kısaca Morfin; Doğal olarak vücudun iyileşmesine yardımcı olan bazende vücudu uyuşturan bir maddedir. Endorfin Hormonu‘nu beyin salgılamaktadır ve bazı belirli hareketlere göre ne kadar salgılandığı değişim gösterir. Acıların ve ağrıların bastırılması konusunda hormonun önemli görevleri bulunur. Hormon sadece yaralanmalar sonucunda oluşan sorunlarda değil vücutta var olan sancılar ve diğer ağrılarda işe yarar.

Endorfin de bir diğer mutluluk hormonlarından bir tanesidir diyebiliriz. Halk arasında da Endorfin Hormonu yaygın olarak Mutluluk Hormonuolarak bilinmektedir. Fakat başlıca özellikleri endişenizi azaltması ve hatta acı duyarlılığınızı da azaltmaktadır. Endorfin yatıştırıcı bir ilaç görevi görmektedir. Bu tip hormonlar hali ile iyi hissettiren hormonlardır ve bu yüzdende mutluluk hormonlarından sayılırlar. İşte Endorfin de tam bu manası ile bu hormonların içerisindedir. Basitçe uygulayabileceğiniz teknikler ile Endorfin salınımınızı yükseltebilirsiniz.

Endorfin (Ağrı Kesici Hormonu) Nedir?

| Ghrelin (Açlık Hormonu)

Ghrelin ya da girelin stresin azalmasında katkısı bulunan ve kişilerin rahatlamasına yardımcı olan mutluluk hormonlarından bir tanesidir. Diğer yandan Ghrelin hormonu Açlık Hormonu olarak da bilinmektedir. Genel olarak acıktığınız anda salınım sağlar ve bu nedenle çok yemek pekte iyi bir fikir olmayabiliyor. Bu durumda ihtiyacınız kadar besin tüketmeniz ve Ghrelin seviyenizi belirli bir düzeyde tutmanızda fayda vardır, tam olarak karnınızı doyurmamanız daha doğru olacaktır.

Açlık Hormonu olarak ta bilinen Ghrelin vücudunuzun enerji dengesini ve besin alınımının düzenlenmesinde aktif olarak rol oynar. Vücudumuzun sol omuz kısmında bulunan Ghrelin 30 dakikalık aralar ile beynimize yemek yememiz gerektiğiniz söyler. Yağ dokusundan salınımı sağlanan Ghrelin hormonu Leptin hormonunun da karşıtı olarak kabul edilmektedir. Japon bilim insanları tarafından 1999 yılında bulunan Ghrelin Hormonu aynı zamanda Büyümü Hormonu  salgılatıcı bir etkiyede sahiptir.

28 aminoasitli bir hormon olan Ghrelin çoğunluk olarak midede olmak üzere az sayılacak miktarda da bağırsak, böbrek, plasenta, hipofiz, ince bağırsak, tükürük bezi, kalp, tiroid bezi, pankreasın alfa hücreleri, hipotalamus ve gonadlarda üretilmektedir. Peki Ghrelin Hormonu nasıl çalışır? Nasıl arttırılır ve azaltılır?

Ghrelin (Açlık Hormonu) Nedir?

| Oksitosin (Aşk Hormonu)

Bir diğer adı ile Aşk Hormonu olarak bilinen oksitosin kadınlar üzerinde ve erkekler üzerinde de giderek artarak etkisini fiziksel ve psikolojik olarak tetikler hale gelmiştir. Başka bir tabir ile bağların kurulmasını, sosyal davranışların oluşmasını ve çiftler arasında, partnerler ve hatta çocuklar arasında yakınlığın kurulmasını sağlayan mutluluk hormonlarından bir tanesidir. Örneğin yeni anne olan kadınlarda hamilelik döneminde ve hatta sonra ki emzirme döneminde anne ile bebeği arasında ilişkisini güçlendirmek için üretilir.

Oksitosin bir yandan da endişe benzeri stres tepkilerini de azaltmaktadır. Sosyal etkileşimleri de arttırdığı gibi destek aramanız için sizi ayrıca motive eder. Kalp hücrelerinin yenilenmesine yardımcı olduğu gibi stresin vücudunuz üzerinde ki etkilerinden de kalbinizi korumaktadır. Oksitosinhormonunu yükseltmenin yolları da mevcuttur. Özet olarak bu aşk hormonunu yükseltmenin yolları; sevdiğiniz insanlar ile daha çok zaman geçirmeniz.

Partnerinizi şımartmanız dahi oksitosin salgılayarak stresi azaltabilir. Bunlara kucaklaşmak bile dahildir, oksitosin salgılanmasına yardımcı olacaktır. Dopamin ve serotonin seviyelerinin artmasıyla birlikte oksitosinsalgılanmasına yardımcı olabilir. Makalenin devamında daha detaylı şekilde bu kısımları sizlere anlatmaya çalışacağım. Peki oksitosinin görevleri nelerdir? Oksitosin nasıl arttırılır? Detaylı olarak bunları ele alalım.

Sinyalleri algılayan antenler gibi, vücudunuzdaki hücrelerde de oksitosinalıcıları mevcuttur. Stresli olduğumuzda ya da sosyalleşmeye başladığımızda, hormonların seviyesi gittikçe yüksel eğilimindedir.

Oksitosin (Aşk Hormonu) Nedir?

Mutluluk Hormonu Nedir?

Yazar Mehmet iPEK

Yükseldikçe küçülen bir uçurtma.
Bilgi güçtür, gücünü göster!